Toelichting bij totstandkoming berichtgeving rijgedrag chauffeur drama in Buggenhout
Omdat het dodelijke busdrama in Buggenhout veel pijn en verdriet heeft aangericht, en vele mensen nog bezig zijn met de rouw van hun geliefden, is de redactie van TV Oost Nieuws zeer omzichtig omgesprongen met de informatie waar het beslag op kon leggen. De buschauffeur is ook overleden, en kan zich niet verdedigen. We zijn er ons van bewust dat het voor alle nabestaanden, ook die van de buschauffeur, zeer pijnlijk is om deze onthullingen te lezen. We willen niemand met de vinger wijzen. Het is namelijk nog niet bewezen dat 'roekeloos rijgedrag' aan de basis ligt van het ongeluk. Er kunnen nog vele andere elementen spelen, en het is aan de bevoegde instanties, waaronder het parket van Oost-Vlaanderen, om deze in kaart te brengen en tot eventuele conclusies te komen.
De vooraf gemelde klachten vormen naar onze mening wel een belangrijk element in het onderzoek. En dat element is niet of nauwelijks aan bod gekomen in de berichtgeving. Bovendien kan het rijgedrag als 'bezwarend' worden aanzien, aangezien het maanden vooraf al officieel gemeld is aan de school. Mocht blijken dat er met die klachten te weinig is gedaan, of de klachten zijn niet serieus genomen, dan kan dat wijzen op een zware inschattingsfout of fouten in het systeem van het leerlingenvervoer. Dat maakt het maatschappelijk relevant, en net daarom rechtvaardigen ze in deze onze berichtgeving.
Mocht blijken dat er met die klachten te weinig is gedaan, of de klachten zijn niet serieus genomen, dan kan dat wijzen op een zware inschattingsfout of fouten in het systeem van het leerlingenvervoer. Dat maakt het maatschappelijk relevant, en net daarom rechtvaardigen ze in deze onze berichtgeving Stavros Van Halewyck, hoofdredacteur TV Oost
Hoe is TV Oost Nieuws te werk gegaan?
In de dagen na het dodelijke busdrama in Buggenhout ontving onze redactie rechtstreeks en onrechtstreeks via verschillende wegen meldingen over mogelijk roekeloos rijgedrag waar de betrokken buschauffeur voor gekend zou zijn. Op sociale media circuleerden ook al berichten die het rijgedrag van de chauffeur op de korrel namen. Wij hebben die meldingen trachten te verifiëren bij de school, De Lijn en de busmaatschappij die in onderaanneming werkt. Maar gezien de prille staat van het onderzoek was het zeer moeilijk om daar tastbaar bewijs rond te verzamelen. Er was dus geen journalistieke grond om op dat moment over die meldingen te berichten. Bovendien werd er bij meet af aan gesteld door De Lijn en door het parket van Oost-Vlaanderen dat de betreurde buschauffeur een 'onberispelijke staat van dienst' en blanco strafregister had. De autopsie van de buschauffeur heeft intussen uitgewezen dat er geen medische oorzaak was. Op de resultaten van het toxicologisch onderzoek is het nog steeds wachten.
Op de dag van de wake, afgelopen vrijdag, is ons onderzoek beginnen versnellen toen we in contact kwamen met de busbegeleidster die tot voor kort de ritten naar Richtpunt campus Buggenhout mee begeleidde. Zij verklaarde aan verschillende cameraploegen, waaronder ook die van TV Oost Nieuws, dat zij in het verleden al klachten had overgemaakt aan de school over het roekeloze rijgedrag van de chauffeur. We hadden op dat moment een getuigenis in handen. Maar die getuigenis moest geverifieerd worden. Het is namelijk niet omdat iemand iets verklaart, dat die verklaringen waar zijn, en dat de klachten ook effectief overgemaakt werden. Dat is het journalistieke proces van check en dubbelcheck. Onze redactie is opnieuw beginnen rondbellen naar alle betrokken spelers in dit verhaal, zijnde: school, De Lijn als vervoersmaatschappij die verantwoordelijk is voor het busvervoer van leerlingen in het buitengewoon onderwijs, de busmaatschappij die in onderaanneming rijdt van De Lijn en de ritten naar Buggenhout verzorgt, en Oost-Vlaams gedeputeerde Kurt Moens, die verantwoordelijk is voor het provinciaal onderwijs. Het parket van Oost-Vlaanderen konden we afgelopen weekend niet contacteren, aangezien het parket in het weekend werkt met een wachtdienst via Belga en enkel vragen over ad hoc gerechtelijke feiten beantwoordt en geen vragen over lopende onderzoeken.
De Lijn kwam vrij snel met een nieuw statement, waarin het stelde dat het geen rechtstreekse toegang heeft tot het personeelsdossier van de betrokken buschauffeur. Het zegt wel dat het weet heeft van 'twee kleine verkeersovertredingen'. Het betrof 'twee keer een snelheidsovertreding waar het bij een geldboete bleef die geen aanleiding gaf tot een verdere sanctie of nood aan begeleiding'. De Lijn benadrukte de goede samenwerking met de onderaannemer en zegt nog dat het via de klantendienst geen meldingen ontving over de chauffeur in kwestie. Tenslotte wilde De Lijn zich nog distantiëren van de 'stemmingmakerij die via sociale media plaatsvindt waarbij men de chauffeur probeert af te schilderen als onbetrouwbaar'.
Het betrof twee keer een snelheidsovertreding waar het bij een geldboete bleef die geen aanleiding gaf tot een verdere sanctie of nood aan begeleiding Woordvoerder Jens Van Herp van De Lijn
Bij de directie van de school vernamen we dat verdere toelichting of commentaar op het interview met de busbegeleidster niet professioneel zou zijn. Ze kon de aantijgingen van de busbegeleidster niet bevestigen. De school koos ervoor om niet te reageren. Gedeputeerde Kurt Moens verwees door naar het onderzoek van het parket van Oost-Vlaanderen. De onderaannemer is al dagen onbereikbaar. Op dat moment was er nog onvoldoende grond voor berichtgeving. Er was geen bevestiging of tastbaar bewijs van een vooraf gemaakte melding, en de twee eerdere snelheidsovertredingen wogen op dat moment als enige bewijsstukken nog niet te zwaar door. Het is niet omdat je eens te snel rijdt, dat je daarom een hardleerse, roekeloze chauffeur bent.
Diezelfde dag onderhielden we contacten met de busbegleidster. We vroegen haar of ze ons een mail of tastbaar bewijs kon overhandigen waarin duidelijk blijkt dat ze het rijgedrag van de chauffeur eerder al aankaartte bij de school. Zaterdagavond kregen we die mail in ons bezit. Een mail die overgemaakt werd op 9 maart van dit jaar, twee maanden en een half voor het drama. In de mail van de busbegeleidster aan de school staan duidelijk omschreven en zwaarwichtige aantijgingen. Gaande van 'agressief, uitdagend en misselijkmakend rijgedrag', 'negeren van voorrangsregels', en 'gsm-gebruik tijdens het rijden'. De busbegeleidster omschrijft het rijgedrag als 'onverantwoord' en 'onveilig'. Op onze vraag wat er met die mail gebeurd is, kon de busbegeleidster niet veel zeggen. De mail bleef onbeantwoord, er kwam geen mail terug. Er waren enkele informele contacten om te zeggen dat er geen alternatieven zijn. Er zijn te weinig chauffeurs werd haar gezegd. Uiteindelijk leidde dat antwoord tot het uitvallen van de busbegeleidster. Ze is drie weken geleden met ziekteverlof gegaan. Haar vervangster liet het leven in het ongeval.
De mail van de voormalige busbegeleidster is wél een tastbaar bewijs. We zijn nu zeker dat er een officiële melding is gebeurd. We zijn met die nieuwe informatie opnieuw een aantal betrokken partijen beginnen confronteren. Gedeputeerde Kurt Moens liet via een woordvoerder weten dat alle vragen aan het parket dienden gesteld te worden. Het parket van Oost-Vlaanderen was maandagochtend nog niet in de mogelijkheid om op onze vragen te antwoorden. Omdat er ondertussen nieuwe elementen naar boven waren gekomen waarover nog geen vragen waren gesteld in het eerste interview met de busbegeleidster, hebben we de vrouw maandagochtend gecontacteerd om haar opnieuw te interviewen. Ze stemde in, maar enkel indien het telefonisch kon. Een televisie-interview zag ze niet zitten omdat ze haar identiteit wil beschermen. De redactie van TV Oost is daarmee akkoord gegaan.
Is 'roekeloos rijgedrag' de oorzaak van het ongeval?
Neen. Dat weten we niet. Dat is aan het parket van Oost-Vlaanderen om dat verder te gaan onderzoeken door alle elementen van het onderzoek samen te leggen. Het verslag van de verkeersdeskundige, bewakingsbeelden van het incident, en de resultaten van het toxicologisch onderzoek kunnen daarin verheldering scheppen. Wat vaststaat is dat de chauffeur een gesloten overweg met rode lichten en gesloten slagbomen heeft genegeerd. Dat kan door verschillende zaken komen: een foute inschatting van de situatie, afleiding achter het stuur, verblindheid door laagstaande zon,... maar ook door roekeloos rijgedrag. Net omdat roekeloos rijgedrag één van de oorzaken kan zijn, en omdat uit getuigenissen en e-mails blijkt dat er vooraf al belastende zaken gemeld werden over het functioneren en rijgedrag van de chauffeur, vindt de redactie van TV Oost het noodzakelijk om hierover te berichten. Als bovendien een tekort aan chauffeurs een reële bedreiging vormt voor de veiligheid van schoolkinderen die gebruik maken van het leerlingenvervoer, dan moet dit aangepakt worden.
Stavros Van Halewyck, hoofdredacteur TV Oost Nieuws
Net omdat roekeloos rijgedrag één van de oorzaken kan zijn, en omdat uit getuigenissen en e-mails blijkt dat er vooraf al belastende zaken gemeld werden over het functioneren en rijgedrag van de chauffeur, vindt de redactie van TV Oost het noodzakelijk om hierover te berichten Stavros Van Halewyck, hoofdredacteur TV Oost
